KOSGEB desteklerinden yararlanmak isteyen pek çok işletme, başvuru aşamasında beklenmedik bir engelle karşılaşır: eksik veya süresi dolmuş Sanayi Sicil Belgesi (SSB). Oysa SSB'nin geçerli kalması, doğrudan güncel bir kapasite raporuna bağlıdır. Bu rehberde hangi KOSGEB destek programlarının kapasite raporu gerektirdiğini, belge zincirinin nasıl işlediğini ve başvuru öncesi ne yapmanız gerektiğini adım adım anlatıyoruz.
İster KOBİ Gelişim Destek Programı başvurusu yapıyor olun, ister teknoloji geliştirme ya da imalat destekleri peşinde olun — bu yazı, başvuru öncesi kontrol listenizin temeli olacak.
📌 Hızlı Özet — KOSGEB & Kapasite Raporu
Tüm programlar için zorunlu değil: KOSGEB'in her destek programı kapasite raporu istemez; ancak imalat ve üretim odaklı programların büyük çoğunluğu Sanayi Sicil Belgesi talep eder.
SSB = Güncel Kapasite Raporu: Sanayi Sicil Belgesi, TOBB kapasite raporuna dayandığından raporunuz süresi dolarsa SSB de geçersiz hale gelir ve başvurunuz reddedilebilir.
Başvuru öncesi kontrol: KOSGEB portalına başvurmadan en az 2 ay önce kapasite raporunuzun geçerliliğini ve SSB durumunu kontrol edin.
Esnaf işletmeler dikkat: TESK e-Kapasite raporu bazı KOSGEB programlarında SSB yerine geçmez; programın yönergesini dikkatle okuyun.
1. KOSGEB Desteklerinde Kapasite Raporu Neden Önem Taşır?
KOSGEB, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı olarak, Türkiye'deki KOBİ'lere hibe, geri ödemeli destek ve danışmanlık hizmetleri sunar. Ancak destek programlarından faydalanabilmek için başvurucunun gerçek ve aktif bir üretim faaliyeti yürüttüğünü belgelemesi gerekir.
İşte bu noktada kapasite raporu devreye girer. Kapasite raporu; işletmenin üretim kapasitesini, makine parkını, personel yapısını ve fiili üretim miktarını resmi olarak belgeleyen, oda ekspertizi ve TOBB onayıyla geçerlik kazanan bir belgedir. Sanayi Sicil Belgesi (SSB) de bu rapora dayanarak düzenlenir.
KOSGEB, özellikle imalat sanayii kapsamındaki işletmeleri hedefleyen destek programlarında SSB'yi zorunlu kılar. SSB olmadan ya da süresi dolmuş SSB ile yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.
Belge Zinciri: Kapasite Raporu → SSB → KOSGEB Desteği
2. Hangi KOSGEB Programları Kapasite Raporu veya SSB İster?
KOSGEB'in destek portföyü oldukça geniştir. Her program aynı belge setini talep etmez. Aşağıdaki tablo, başlıca programların kapasite raporu / SSB zorunluluğunu özetlemektedir:
| Destek Programı | SSB Zorunluluğu | Not |
|---|---|---|
| KOBİ Gelişim Destek Programı | Evet (imalat faaliyeti için) | İmalat sektöründeki başvurucular için SSB zorunludur. |
| İmalat Sanayi Yetkinlik Programı | Evet (zorunlu) | Program doğrudan imalat sanayicisini hedefler; SSB + kapasite raporu istenir. |
| Teknoloji Geliştirme Destek Programı (AR-GE) | Kısmi (faaliyet alanına göre) | Üretim faaliyeti içeriyorsa SSB talep edilebilir. |
| Girişimcilik Destek Programı | Hayır (genel) | Yeni kurulan işletmeler için SSB genellikle aranmaz. |
| İhracat Destek Programı | Evet (imalatçı-ihracatçı için) | İmalat + ihracat kombinasyonunda SSB ve kapasite raporu birlikte istenir. |
| Makine-Teçhizat Desteği | Evet | Makine edinim desteğinde üretim kapasitesi kapasite raporu ile belgelenir. |
| Enerji Verimliliği Desteği | Evet (sanayi tüketici için) | İndirimli sanayi elektriği tarifesine paralel olarak SSB zorunludur. |
⚠️ Tablodaki bilgiler genel kılavuz niteliğindedir. Başvurmayı planladığınız programın güncel yönergesini KOSGEB portalından (kosgeb.gov.tr) teyit edin; şartlar güncelleme dönemlerinde değişebilir.
3. Sanayi Sicil Belgesi ile Kapasite Raporu Arasındaki İlişki
İki belge sıkça birbirine karıştırılır; ancak birbirinden farklı, birbirini tamamlayan belgelerdir.
Kapasite Raporu
TOBB veya TESK sistemi üzerinden, oda ekspertizi ve birlik onayıyla düzenlenir. İşletmenin üretim kapasitesini, makine parkını ve personel yapısını belgeler. TOBB için 2 yıl, TESK için 3 yıl geçerlidir.
Sanayi Sicil Belgesi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenir. İşletmenin resmi olarak "sanayi işletmesi" statüsünde kayıtlı olduğunu gösterir. Güncel kapasite raporuna dayanmak zorundadır.
Bağlantı Noktası
Kapasite raporu süresi dolduğunda SSB'nin geçerliliği tartışmalı hale gelir. KOSGEB başvurularında her iki belge birlikte incelenir; biri eksik ya da güncel değilse başvuru reddedilir.
Kritik Zaman Dilimi
KOSGEB başvuru dönemleri genellikle duyurulur ve sınırlıdır. Kapasite raporu yenilemesi 4–8 hafta sürebildiğinden, destek döneminden en az 3 ay önce rapor durumunuzu kontrol edin.
Kapasite raporunuz onaylandıktan sonra kamu ihalelerinde %15'e varan fiyat avantajı elde etmek için Yerli Malı Belgesi Nedir ve Nasıl Alınır? başlıklı detaylı başvuru kılavuzumuza göz atabilirsiniz.
4. KOSGEB Başvurusunda İstenen Belge Listesi
KOSGEB destek programlarının büyük çoğunluğunda talep edilen belgeler aşağıdaki gibidir. Programa özel ek belgeler başvuru yönergesinde ayrıca belirtilir.
Genel Başvuru Evrak Listesi
TOBB sistemi üzerinden düzenlenmiş; geçerlilik süresi devam etmeli.
e-Devlet üzerinden son 6 ay içinde alınmış olması önerilir.
Güncel yıla ait, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan alınmış.
Şirketi temsile yetkili kişinin noter onaylı belgesi.
e-Devlet veya SGK'dan son 30 gün içinde alınmış.
İşletmenin KOBİ tanımına uyduğunu gösteren beyan; KOSGEB portalından doldurulur.
Makine alımı, AR-GE projesi veya ihracat planı gibi desteklenecek konuya ilişkin belgeler.
5. Esnaf İşletmeler: TESK e-Kapasite Raporu Yeterli mi?
TESK'e bağlı esnaf odası üyesi işletmeler (atölyeler, küçük imalat birimleri), TESK e-Kapasite raporu düzenleyebilir. Ancak bu raporun KOSGEB başvurularındaki kullanım alanı farklıdır.
⚠️ TESK Üyesi İşletmeler için Dikkat Noktaları
KOSGEB'in imalat sanayi odaklı programları çoğunlukla TOBB kapasite raporu + SSB ister. TESK raporu bu programlarda yeterli sayılmayabilir.
KOSGEB'in esnafa yönelik bazı programlarında TESK raporu yeterli görülebilir. Programın yönergesini inceleyin.
İşletmeniz büyüdükçe ve TOBB ticaret/sanayi odası kapsamına girmeye başladıkça, KOSGEB destek havuzunu tam kullanmak için TOBB kapasite raporu edinmek avantajlı olacaktır.
6. KOSGEB Başvurusuna Hazırlanma Takvimi
KOSGEB destek çağrıları genellikle belirli dönemlerde açılır ve evrak teslim süreleri kısa tutulur. Aşağıdaki takvimi referans alarak hazırlıklarınıza erken başlayın:
Önerilen Hazırlık Takvimi
7. Kapasite Raporu Olmadan Başvurulabilecek KOSGEB Destekleri
Kapasite raporu veya SSB zorunluluğu olmayan KOSGEB programları da mevcuttur. Bunlar genellikle hizmet sektörü işletmeleri, yeni girişimciler veya teknoloji şirketleri için tasarlanmıştır:
Girişimcilik Destek Programı
İş planı odaklı bu programda üretim faaliyeti zorunluluğu aranmaz. Yeni kurulan işletmeler başvurabilir; SSB ve kapasite raporu genellikle talep edilmez.
Dijital Dönüşüm Desteği
Yazılım, e-ticaret ve dijital altyapı yatırımları için tasarlanmıştır. Hizmet sektörü işletmeleri de başvurabilir; SSB zorunluluğu bulunmayabilir.
Eğitim ve Danışmanlık Desteği
İşletme yönetimi, sertifika ve mesleki gelişim giderleri için verilen bu destekte sektör ve belge sınırlaması daha esnektir.
Yurt Dışı Pazar Destek Programı
Fuar ve yurt dışı iş gezisi giderlerini kapsar. İmalatçı-ihracatçı statüsü aranmadığı durumlarda SSB zorunluluğu olmayabilir.
KOSGEB Başvurusu Öncesi Kapasite Raporunuz Hazır mı?
KOSGEB destek dönemini kaçırmamak için kapasite raporu durumunuzu şimdiden kontrol ettirin. Yenileme gerekiyorsa süreci en hızlı şekilde başlatıyoruz; evraktan ekspertize tüm adımları sizin adınıza yönetiyoruz.