Üretim faaliyeti gösteren, hammadde işleyen ya da montaj/imalat yapan işletmeler için Kapasite Raporu sadece bürokratik bir belge değil; tesisin resmi olarak tescil edilmiş üretim yeteneğidir. Pek çok işletme sahibinin en çok sorduğu soru: "Bu raporu almam yasal olarak zorunlu mu? Sanayi Odası'na mı yoksa Esnaf Odası'na mı başvurmalıyım?"
Bu rehberde üç farklı kanun çerçevesinde zorunlulukları ve hangi odanın sizin için geçerli olduğunu net örneklerle açıklıyoruz.
📌 Hızlı Özet
Fabrikalar ve Sanayiciler (TOBB): Ticaret veya Sanayi Odası üzerinden SBS sistemiyle başvurur. Geçerlilik: 2 yıl.
Esnaf ve Atölye İmalatçıları (TESK): Esnaf Odası üzerinden yetkili mühendis onayıyla e-Kapasite sistemiyle başvurur. Geçerlilik: 3 yıl.
Ahşap Palet ve Orman Ürünleri Üreticileri: 5531 Sayılı Kanun gereği raporlarında mutlaka yetkili Orman Endüstri Mühendisi imzası bulunmak zorundadır.
1. Sanayiciler için Zorunluluk — 6948 Sayılı Kanun (TOBB)
6948 Sayılı Sanayi Sicil Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca; bir hammaddeyi veya yarı mamulü makine ya da cihazlarla işleyerek seri üretim yapan tüm tesisler "Sanayici" sayılır. Ticaret veya Sanayi Odalarına (TOBB) kayıtlı bu işletmeler için Kapasite Raporu alarak Sanayi Sicil Belgesi (SSB) çıkartmak yasal bir zorunluluktur.
TOBB Kapsamındaki İşletme Türleri
2. Esnaf ve Sanatkarlar için Zorunluluk — 5362 Sayılı Kanun (TESK)
Sermayesiyle birlikte beden gücüne dayalı olarak üretim yapan ve Esnaf ile Sanatkarlar Siciline kayıtlı küçük üreticiler için süreç TESK e-Kapasite Raporu sistemi üzerinden yürütülür. Kamu ihalelerinde yeterlilik belgesi olarak kapasite raporu istenmesi, indirimli sanayi elektriği tarifesine geçiş isteği veya Sanayi Sicil Belgesi gerekliliği bu grubun başvuru nedenlerinin başında gelir.
TESK Kapsamındaki İşletme Türleri
3. Ahşap Palet ve Orman Ürünleri — 5531 Sayılı Kanun
Orman ürünlerini birinci elden işleyen tesisler için yasal durum çok daha nettir. 5531 Sayılı Orman Mühendisliği Kanunu uyarınca ahşap palet, ambalaj, kereste ve orman ürünleri işleyen tüm tesislerin kapasite raporlarının kanunen yetkilendirilmiş Orman Endüstri Mühendisi veya Ağaç İşleri Endüstri Mühendisi imzası taşıması zorunludur.
Mühendis imzası bulunmayan ya da yanlış branştan imzalanan raporlar OGM ihalelerinde ve kamu denetimlerinde geçersiz sayılır.
4. TOBB mu TESK mi? Hızlı Karşılaştırma Tablosu
Hangi sisteme girdiğinizden emin değilseniz vergi levhanızdaki sicil türüne bakın: "Ticaret Sicili" yazıyorsa TOBB, "Esnaf ve Sanatkarlar Sicili" yazıyorsa TESK tarafına geçmelisiniz.
| Kriter | TOBB (Sanayi / Ticaret Odası) | TESK (Esnaf Odası) |
|---|---|---|
| Kayıt Sicili | Ticaret Sicili | Esnaf ve Sanatkarlar Sicili |
| Başvuru Portalı | SBS — sanayi.org.tr | TESK e-Kapasite Portalı |
| İnceleme Usulü | Oda Eksper Heyeti (Saha Denetimi) | Yetkili Mühendis (Saha İncelemesi) |
| Geçerlilik Süresi | 2 Yıl | 3 Yıl |
| Ücret Yapısı | Birlik Harcı (sabit) + Oda Harcı (odaya göre değişir) | Oda Harcı + Yetkili Mühendis Ücreti |
5. Kapasite Raporu Olmayan İşletmeleri Bekleyen Riskler
Geçerli bir kapasite raporu olmadan faaliyet gösteren veya süresini dolduran raporla devam eden işletmeler şu risklerle karşılaşır:
Sanayi Sicil Belgesi İptali
6948 Sayılı Kanun kapsamında SSB çıkartılmayan ya da yenilenmeyen firmalara idari para cezası uygulanır.
İndirimli Elektrik Tarifesi Kaybı
Geçerli kapasite raporu olmayan tesisler sanayi elektriği tarifesinden yararlanamaz; yüksek faturalandırılır.
Kamu İhalesinden Elenme
Kapasite raporu şartı arayan ihalelere katılım sağlanamaz; %15 Yerli Malı fiyat avantajı hakkı kaybedilir.
KOSGEB Desteği Askıya Alınması
Makine-teçhizat hibeleri ve KDV muafiyet destekleri için geçerli kapasite raporu ön koşul olarak aranır.
Hangi Odaya Bağlısınız? Emin Değilseniz Sorun.
Sicil gazetenizi ve vergi levhanızı inceleyerek TOBB mu yoksa TESK sürecinin mi sizin için geçerli olduğunu ücretsiz belirleyelim.